براى حاكم مىگشايد و تصوير واضحى از وضعيت مردم را به او مىنماياند و باز تأكيد مىكند : « بدان ! هيچ وسيله‌اى براى جلب اعتماد والى به رعيت بهتر از نيكوكارى به مردم نمىباشد . » « 1 » هنگامى كه حاكم بر مردم نيكى مىكند ، آرامش يافته و از خيانت آنان در امان مىماند . امام على عليه السّلام با دورانديشى و حكمتى عميق به واليان خود دستور مىدهد كه به آيين‌ها و مراسم مردمى احترام گذارند : « آداب پسنديده‌اى را كه بزرگان اين امت به آن عمل كردند و ملت اسلام با آن پيوند خورده و رعيت با آن اصلاح شدند ، بر هم مزن . » « 2 » و در يكى از سفارش‌هاى خود ، نصيحت ارزشمند و دوستانه‌اى به واليان خود مىكند : « بدترين وزيران تو ، كسى است كه پيش از تو وزير بدكاران بوده ، و در گناهان آنان شركت داشته ، پس مبادا چنين افرادى محرم راز تو باشند ، زيرا كه آنان ياوران گناهكاران ، و يارىدهندگان ستمكارانند . تو بايد جانشينانى بهتر از آنان داشته باشى كه قدرت فكرى امثال آنها را داشته ، اما گناهان و كردار زشت آنها را نداشته باشند ؛ كسانى كه ستمكارى را بر ستمى يارى نكرده ، و گناه‌كارى را در گناهى كمك نرسانده باشند . هزينه اين‌گونه از افراد بر تو سبك‌تر ، و ياريشان بهتر ، و مهربانيشان بيشتر ، و دوستى آنان با غير تو كمتر است . آنان را از خواص و دوستان نزديك و راز داران خود قرار ده . سپس از ميان آنان افرادى را كه در حق‌گويى از همه

--> ( 1 ) . « و اعلم أنّه ليس شيء بأدعى إلى حسن ظنّ و ال برعيّته من إحسانه إليهم » نهج‌البلاغه : نامه 53 . ( 2 ) . « و لا تنقض سنّة صالحة عمل بها صدور هذه الامّة و اجتمعت بها الالفة و صلحت عليها الرّعيّة » نهج‌البلاغه : نامه 53 .